Swartvast adviseert bij innovatieve inwinnings- en verwerkingsprocessen van geo-informatie, analyse van data en informatie en de vertaling daarvan naar welgeformuleerde publicaties

Marktbenutting onder regie bij Data-ICT-Dienst Rijkswaterstaat

12 oktober 2008

In het Ondernemingsplan zette Rijkswaterstaat in 2004 een aantal vernieuwingsstappen, met als belangrijkste oogmerken publieksgericht te opereren en de organisatie effectief in te richten. Politiek en bedrijfsleven verwachten dat Rijkswaterstaat meer kwaliteit met minder mensen levert, wat alleen kan door fundamenteel anders te gaan werken. Eén van de manieren om dit te bereiken is het meer inschakelen van de markt: 'markt, tenzij'.

Bij de Data-ICT-Dienst is deze ontwikkeling richting marktbenutting in 2005 in gang gezet. Er wordt echter nog een forse inspanning gevergd:

  • nieuw of ander beleid leidt tot de behoefte aan een aantal nieuwe producten;
  • de vraag naar huidige producten neemt toe;
  • er is behoefte aan een verbetering van de dienstverlening;
  • er komen producten van andere landelijke diensten naar de DID;
  • de bestaande producten leggen een te hoog beslag op de interne capaciteit;
  • de omgang met de markt dient verder te worden geprofessionaliseerd.

Deze probleemstelling laat zich vooral formuleren als een behoefte aan een productiviteitsverhoging, terwijl de bezetting in fte eerder krapper wordt dan dat er ruimte is voor uitbreiding. De enige wijze waarop onder deze omstandigheden een productiviteitsverhoging is te realiseren is door meer werk uit te besteden. Dit is bovendien consistent met het uitgangspunt van de Directeur-Generaal dat Rijkswaterstaat de taken die zich hiervoor lenen zoveel mogelijk door de markt laat verrichten.

De rol van de Directie Data dient meer te verschuiven in de richting van die van regisseur. Daarbij wordt een groot deel van de vervaardiging (en soms ook de controle daarop) van producten en diensten door de markt uitgevoerd, terwijl de Directie Data de randvoorden stelt. Door deze regisseursrol beter en uniformer te organiseren kan bovendien de huidige werkwijze bij het benutten van de markt worden verbeterd. Ook de mate van marktbenutting kan hoger, waardoor capaciteitswinst te boeken is. Deze ontwikkeling van de Directie Data in de richting van een regie-organisatie sluit aan op een soortgelijk traject bij de Directie ICT.

Swartvast geeft aan dit traject 'marktbenutting onder regie' ondersteuning door de onderliggende documenten op te stellen en het instrumentarium voor het afwegingskader en de procesveranderingen te ontwikkelen.

Niet alle taken van Rijkswaterstaat laten zich immers in dezelfde mate op de markt zetten. Er wordt voor wat betreft de mate van marktbenutting een differentiatie aangebracht aan de hand van de zogenoemde principale criteria van de DG. Producten en diensten worden zelf vervaardigd indien ze betrekking hebben op met name veiligheidsaspecten en wettelijke taken. Ook voor deze producten kan een regieorganisatie worden ingericht, zij het een andere dan voor de producten die grotendeels door de markt vervaardigd worden.

De wijze van regievoeren hangt daarnaast ook af van het volwassenheidsstadium van het product en eveneens van dat van de markt. Daarbij streeft de directie ernaar het volwassenheidsstadium van producten te verhogen, bijvoorbeeld van een ad-hoc-gerichtheid op individuele producten met moeilijk voorspelbaar procesverloop tot een voorspelbaar en georganiseerd verloop van proces dat sterker gericht is op het resultaat dan op de inspanning. De principale criteria en het volwassenheidsstadium leiden tot een afwegingskader, aan de hand waarvan per product het type regieorganisatie kan worden vastgesteld.

Contact

Voor vragen en opmerkingen wordt u van harte uitgenodigd contact op te nemen. Ik sta u graag te woord!

Met vriendelijke groeten,
Rens Swart